Gepubliceerd op: 29/09/2018

Moeten kinderen gehoord worden? Alles over het hoorrecht van kinderen.

Kinderen hebben het recht om gehoord te worden door de rechter.

Als uitgangspunt bepaalt de Wet dat elke minderjarige het recht heeft "om gehoord te worden in materies die hem aanbelangen aangaande de uitoefening van het ouderlijk gezag, de verblijfsregeling en het recht op persoonlijk contact".  Daartegenover staat dat de minderjarige ook het recht heeft om te weigeren gehoord  te worden.

Het hoorrecht van de minderjarige verschilt naargelang de minderjarige jonger is dan twaalf jaar of niet.  Vanaf twaalf jaar zal de rechter het kind steeds uitnodigen om gehoord te worden.  Onder de twaalf jaar is dit niet het geval.

Kinderen jonger dan twaalf jaar oud.

De wet sluit niet uit dat ook kinderen jonger dan twaalf jaar gehoord worden door de rechter.  Anders dan bij de twaalf-plussers, kan een minderjarige beneden de twaalf jaar maar gehoord worden wanneer iemand daarom vraagt.  Het verzoek kan uitgaan van de minderjarige zelf, de partijen in het geding (meestal zijn ouders), het openbaar ministerie of ook op vraag van de rechter.  Dit is dan het zogenaamde "ambtshalve verhoor".

Het hoorrecht van de minderjarige onder de twaalf jaar is minder absoluut als dat van de minderjarige van twaalf jaar of ouder:  De rechter kan het verzoek om gehoord te worden weigeren, behalve wanneer de vraag uitgaat van de minderjarige zelf of van het openbaar ministerie. De rechter moet zijn weigering in een beslissing motiveren. 

Kinderen van twaalf jaar oud of ouder.

Vanaf zijn twaalfde, krijgt de minderjarige altijd de mogelijkheid om met de rechter te praten.  De Wet verplicht de rechter immers om de minderjare van twaalf jaar of ouder in te lichten over zijn recht om gehoord te worden.

De rechter is niet verplicht om de minderjarige te horen, wanneer de minderjarige reeds gehoord is tijdens het verloop van de procedure, bijvoorbeeld in eerste aanleg.  Maar wanneer er een nieuwe element is dat een verhoor rechtvaardigt, dan is de rechter weer wel verplicht om de minderjarige te horen.

Wat bespreekt de rechter met de minderjarige?

De rechter hoort de mindjerarige enkel over het verloop van de uitoefening van het ouderlijk gezag, de verblijfsregeling en het recht op persoonlijk contact. Over de financiële regelingen spreekt de rechter niet met de minderjarige.

Het onderhoud vindt plaats in aanwezigheid van de rechter en de griffier. De ouders of andere familieleden zijn niet aanwezig. Slechts indien de rechter hier gemotiveerd van afwijkt, kan er nog iemand anders (bijvoorbeeld iemand van het CAW) aanwezig zijn.

De griffier stelt van het gesprek tussen rechter en kind een verslag op dat bij het dossier wordt gevoegd.  De advocaten en de ouders kunnen het verslag nadien inkijken. Dit verslag geeft getrouw weer wat de minderjarige heeft gezegd. De minderjarige kan echter ook vragen om bepaalde zaken niet op te nemen in het verslag. In dat geval zal de rechter dit respecteren en hiervan geen melding maken. De minderjarige kan zelfs vragen om het volledige gesprek vertrouwelijk te houden. In dat geval zal er geen verslag zijn van het gesprek tussen rechter en minderjarige!

Wat zijn de gevolgen van het verhoor voor de minderjarige?

De minderjarige wordt nooit een procespartij in het geding waarin hij als minderjarige kind betrokken is, ook niet door zijn verhoor. Het kind kan dus niet om bepaalde zaken verzoeken waarop de rechter dan gemotiveerd moet antwoorden, of hoger beroep aantekenen tegen de uiteindelijke beslissing van de rechter. 

De rechter zal rekening houden met zijn mening en dit in overeenstemming met zijn leeftijd en maturiteit. Hiermee bedoelt de wetgever dat het kind geen vetorecht heeft. De rechter zal rekening houden met de mening van het kind, maar hoeft deze mening niet te volgen. De rechter zal een uitspraak doen die in overeenstemming is met de wet en rekening houdt met alle standpunten in het dossier, doch steeds in het belang van het kind.

Hoe ziet de uitnodiging van de rechter er uit?

Als de rechter ingaat op een verzoek om de minderjarige te horen, of ook wanneer de rechter verplicht is de minderjarige te horen, ontvangt de minderjarige een informele brief van de rechter waarin de rechter uitlegt waarom hij de minderjarige wil horen.

De rechter gebruikt hiertoe een model dat is vastgesteld in een KB van 28 april 2017.  Het gaat om een informatieformulier ondertekend door de rechter, dat de volgende inlichtingen vermeldt:

  • het recht om gehoord te worden;
  • de manier waarop het gesprek met de rechter zal plaatsvinden;
  • hoe de minderjarige het gesprek kan aanvaarden of weigeren;
  • dat men het verslag van het gesprek bij het dossier van de rechtspleging voegt, dat de ouders dit verslag zullen kunnen inkijken en dat de inhoud van het verslag tijdens deze rechtspleging kan worden gebruikt.

Het formulier verduidelijkt ook dat de rechter bij het horen niet verplicht is in te gaan op de wensen van de minderjarige.

De uitnodiging wordt verstuurd aan het adres van elk van de ouders, aan het adres waar het kind verblijft indien het geplaatst is of aan de woonplaats van het kind indien het niet gedomicilieerd is bij één van zijn ouders.

Aan de brief is een antwoordformulier gehecht. De minderjarige dient aan te kruisen of hij de rechter NIET of WEL wil spreken.  De minderjarige kan zijn antwoord via de post of via e-mail versturen.

Hieronder vindt u een voorbeeld van een dergelijke brief van het Hof van Beroep te Gent.

Een voorbeeld van een uitnodiging om gehoord te worden (Hof van beroep Gent).

Pieter Pauwels en Isabel De Pauw

 

Ook de moeite waard:

Gedaan met overvolle zittingszalen in familiezaken?

De Familierechtbanken in België worden overspoeld met dossiers. Een tekort aa...

Komt er een wettelijke lijst met buitengewone kosten voor de kinderen?

Op 22 januari 2018 werd een wetsvoorstel ingediend om de verschillende (buite...

Wat te doen als mijn ex het onderhoudsgeld niet betaalt?

Achterstallig onderhoudsgeld, onderhoudsgeld dat niet betaald wordt: het blij...
Geïnteresseerd in onze juridische onderwerpen?

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief en blijf op de hoogte van wat er leeft bij Pauwels Advocaten.

Loading...

Disclaimer

De informatie over juridische onderwerpen die u in deze bijdrage aantreft, zijn louter informatieve, algemene besprekingen en kunnen in geen geval als juridisch advies worden beschouwd. Pauwels Advocaten aanvaardt geen aansprakelijkheid voor enige schade die iemand zou lijden door voort te gaan op deze informatie. Als u juridisch advies wenst, dient u contact op te nemen met een gekwalificeerde advocaat die u zal adviseren op basis van uw persoonlijke situatie.