Gepubliceerd op: 06/01/2018

Van vrouw naar man of andersom: van geslacht veranderen wordt aanzienlijk gemakkelijker.

Van geslacht veranderen wordt eenvoudiger!

Vanaf 1 januari 2018 wordt van geslacht veranderen eenvoudiger:  Dan treedt de Wet van 25 juni 2017 in werking. Eén van de belangrijkste wetswijzigingen is de afschaffing van de strenge voorwaarden van geslachtsoperatie en sterilisatie. Deze ingrepen, die niet zonder risico’s zijn, waren in het verleden een voorwaarde om van geslacht te kunnen veranderen. De wijziging kwam er onder druk van de mensenrechten: een verplichte geslachtsoperatie of sterilisatie is strijdig met o.m. het recht op privéleven en zelfautonomie (art. 8 EVRM). 

Geen medische ingreep meer.

Vanaf januari 2018 kan van geslacht veranderen ook zonder medische ingreep. Van vrouw naar man of van man naar vrouw veranderen kan voortaan op basis van een verklaring. De loutere overtuiging dat het geslacht vermeld in de akte van geboorte niet overeenstemt met de innerlijke beleefde genderidentiteit is vandaag voldoende.

Wie kan het geslacht laten aanpassen?

De procedure staat open voor alle personen die de overtuiging hebben dat het geslacht vermeld op de geboorteakte niet overeenstemt met zijn of haar innerlijk beleefde genderidentiteit.

In concreto gaat het om:

  • de meerderjarige Belg;
  • de ontvoogde minderjarige Belg;
  • vanaf 16 jaar: de niet-ontvoogde minderjarige Belg indien deze wordt bijgestaan door de ouders of de wettelijke vertegenwoordiger;
  • de meerderjarige vreemdeling, ingeschreven in de bevolkingsregisters of ingeschreven in het vreemdelingenregister.

Vanaf de leeftijd van 16 jaar zullen minderjarigen ook van geslacht kunnen veranderen, mits voorlegging van een verklaring van een jeugd- en kinderpsychiater. Çavaria, de koepelvereniging die opkomt voor holibi's en transgenders, vindt deze drempel voor 16- en 17-jarigen onnodig omdat de ouders sowieso worden betrokken. Zij begrijpt niet waarom een psychiater zich nog bijkomend moet uitspreken over de beslissingsbekwaamheid van zo’n jongere.

De procedure.

De procedure bestaat uit twee fases:

  • De aangifte.

De aangifte dient te gebeuren bij de gemeente waar men is ingeschreven in de registers van de burgerlijke stand als hebbende daar zijn hoofdverblijf. 

In de aangifte is een eenvoudige schriftelijke verklaring waarin de transgender te kennen geeft officieel van geslacht te willen veranderen.   

De ambtenaar van de burgerlijke stand informeert de aanvrager over het verdere verloop van de procedure, alsook de gevolgen ervan, en geeft de transgender een ontvangstbevestiging.  Daarna maakt de ambtenaar het dossier over aan de Procureur des Konings.

  • Opmaak van de akte.

Drie tot maximaal zes maanden na de aangifte dient de Procureur des Konings zijn advies te geven. Na dit advies, moet de persoon opnieuw naar de burgerlijke stand om een tweede verklaring af te geven. Nadien volgt de "akte tot aanpassing van de geslachtsregistratie": de geboorteakte wordt aangepast en de aanvrager ontvangt ook een nieuw paspoort.

De bovenvermelde procedure is slechts één keer mogelijk. Indien de persoon terug wil naar zijn oorspronkelijk geregistreerde geslacht, dient  de transgender een “terugkeerprocedure” te doorlopen bij de Familierechtbank.

Aanpassing van de voornaam.

Voor transgenders heeft men eveneens een speciale procedure voorzien om de voornaam aan te passen.  Enige materiële voorwaarde is dat de aanvrager de overtuiging heeft dat het geslacht vermeld op de geboorteakte niet overeenstemt met zijn of haar innerlijk beleefde genderidentiteit.  Een al dan niet juridische geslachtsverandering is niet nodig.

Ook deze procedure bestaat uit twee stappen.

De naamsverandering moet gevraagd worden via gewone of aangetekende brief, waarin de transgender duidelijk vermeld welke aanpassing(en) van de voornaam of -namen hij of zij wenst en wat er dient te gebeuren met zijn of haar andere voornamen.  Bij de aanvraag dienen er een aantal documenten te worden gevoegd:

  • een afschrift van de geboorteakte;
  • een bewijs van woonst;
  • een bewijs van nationaliteit;
  • een uittreksel uit het strafregister;
  • een verklaring op eer met daarin de vermelding dat de persoon de overtuiging heeft dat het geslacht vermeld in zijn of haar akte van geboorte niet overeenkomt met zijn of haar innerlijk beleefde genderidentiteit.

Daarna wordt de voornaamsverandering geregistreerd.  Het ministerieel besluit houdende de voornaamsverandering wordt overgeschreven in de akten van de burgerlijke stand.

 

Pieter Pauwels en Isabel De Pauw

Volgens het Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en Mannen zijn de voorbije veertien jaar iets minder dan duizend Belgen van geslacht veranderd. In 2/3e van de gevallen ging het om wijzigingen van man naar vrouw, in 1/3e van de gevallen van vrouw naar man. De personen waren gemiddeld (resp.) 40 en 31 jaar oud.  

Anderen lazen ook

Feitelijk samenwonenden. Welke rechtbank als het mis gaat?

Tot welke rechtbank moeten feitelijk samenwonenden zich wenden. Kunnen zij z...

Mag ik de koeien op stal zetten zonder als erfgenaam te worden beschouwd?

Een erfgerechtigde heeft na het overlijden van de decujus (de overledene) een...

Dubbele familienaam bij onenigheid of bij gebrek aan keuze van de ouders vanaf 1 januari 2017!

Een kind geboren vanaf 1 januari 2017 waarvan de afstamming langs moeders- en...
Geïnteresseerd in onze juridische onderwerpen?

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief en blijf op de hoogte van wat er leeft bij Pauwels Advocaten.

Loading...
Disclaimer

De informatie over juridische onderwerpen die u in deze bijdrage aantreft, zijn louter informatieve, algemene besprekingen en kunnen in geen geval als juridisch advies worden beschouwd. Pauwels Advocaten aanvaardt geen aansprakelijkheid voor enige schade die iemand zou lijden door voort te gaan op deze informatie. Als u juridisch advies wenst, dient u contact op te nemen met een gekwalificeerde advocaat die u zal adviseren op basis van uw persoonlijke situatie.